Un ano de covid en Galicia sen ter erradicado aínda a pandemia

Con respecto ás expectativas de futuro, os expertos advirten de que o actual é "un momento delicado", en pleno proceso de desescalada con incidencias "aínda moi altas" da enfermidade. A iso súmase o risco dunha posible nova onda pola variante británica, de elevada transmisibilidade e maior letalidade.

Persoal sanitario traslada a un paciente dunha residencia en ambulancia. EFE/ELISEO TRIGO

O próximo 4 de marzo cumprirase un ano desde que se notificou o primeiro caso dunha persoa afectada por COVID-19 (SARS-CoV-2) en Galicia e, desde entón, máis de 112.000 galegos padeceron a enfermidade, 5.900 deles son casos activos neste momento e, aínda que máis 104.000 persoas superaron a infección, outras 2.220 faleceron.

A primeira noticia dun enfermo de COVID confirmouse na área sanitaria da Coruña: un home de 49 anos de idade procedente de Madrid. Horas despois chegaba a confirmación do segundo caso, en Vigo, outro home de 44 anos de idade.

A partir dese momento, do mesmo xeito que ocorría no resto de España e do mundo, o virus foise estendendo por Galicia, sumando novos casos cada día e tamén sumando falecidos desde o 14 de marzo de 2020, día no que Sanidade notificou a primeira morte dunha persoa con COVID-19, unha muller de 92 anos de idade ingresada no Hospital Povisa de Vigo. Desde ese 14 de marzo, morreron en Galicia 2.220 persoas, das que o 44,5 % tiñan entre 80 e 89 anos.

Na denominada primeira onda da pandemia, entre marzo e maio de 2020 (período no que estivo vixente o primeiro estado de alarma, coas medidas máis restritivas de mobilidade, incluído o confinamento domiciliario), Galicia alcanzou o seu pico de casos activos de COVID o 8 de abril, con 5.481 persoas afectadas, das que 993 estaban hospitalizadas (158 en UCI), aínda que a maior presión asistencial produciuse días antes, cando se alcanzaron os 177 pacientes críticos.

Pero as cifras desa primeira onda pandémica foron amplamente superadas na segunda onda (desde mediados de agosto ata finais de decembro), cando se rexistrou un pico de máis de 10.200 casos de COVID; e aínda máis na actual terceira onda, que se iniciou a principios de xaneiro e alcanzou os 22.608 casos activos o 31 dese mes, cunha tendencia descendente de infeccións desde mediados de febreiro.

Así, Galicia rexistrou o seu maior número de enfermos de COVID-19 entre finais de xaneiro e principios de febreiro, cando tamén se bateu a marca de camas de UCI ocupadas (254, o pasado 8 de febreiro). As primeiras semanas do ano 2021 foron tamén as de maior número de falecidos.

Ata o 11 de xuño (13 semanas de pandemia), rexistráronse 619 falecidos con COVID en Galicia; entre o 7 de agosto e o 31 de decembro, unhas 21 semanas, o número de decesos notificados foi de 781. Con todo, só no que vai de ano 2021, apenas dous meses, Sanidade confirmou a morte de 820 persoas; isto supón que no oito primeiras semanas do ano notificáronse o 37 % do total de falecidos durante a pandemia.

RESIDENCIAS

Os diferentes picos de contaxios e mortes tiveron o seu reflexo nas residencias de maiores. Segundo os datos de Política Social, o primeiro caso de COVID confirmado foi o dunha usuaria de Nosa Señora da Asunción, en Caldas de Reis, o 17 de marzo, e a primeira persoa falecida foi un residente de San Carlos de Celanova (o 19 de marzo).

Nos primeiros meses da pandemia, o maior número de anciáns contaxiados rexistrouse o 18 de abril, cando había 895 enfermos; e tras o respiro de xullo, a partir de agosto reiniciouse a escalada de contaxios que alcanzou un pico de 454 o pasado 10 de outubro, e outro de 513 casos o 22 de novembro.

Ao longo da pandemia morreron 782 usuarios de residencias, ben nos propios centros, ben en hospitais ou residencias integradas, o que supón un 35,2 % do total de decesos en Galicia. Entre marzo e decembro de 2020 faleceron 579 usuarios de residencias, mentres que, no que vai de 2021, morreron outros 203 usuarios.

DIAGNÓSTICO E VACINACIÓN

Ao longo do último ano, segundo os datos publicados por Sanidade, realizáronse máis de 1,6 millóns de probas PCR e máis de 740.000 test serolóxicos, unha capacidade de detección de contaxios que se incrementou exponencialmente nos últimos meses.

De feito, ademais das probas periódicas entre o colectivo sanitario e os profesionais e usuarios de residencias, desde hai algúns meses, Sanidade leva a cabo de forma constante cribados poboacionais masivos para detectar casos de enfermos asintomáticos, especialmente en municipios cunha incidencia do virus máis elevada (aínda que, é certo que o nivel medio de participación nestas probas voluntarias raramente supera o 70 %, e o número de casos positivos confirmados non foi moi elevado).

Xunto cos cribados poboacionais (e os que se fan en colectivos laborais concretos ou en centros educativos), a principal novidade na xestión da pandemia das últimas semanas é a vacinación, que comezou en Galicia o 27 de decembro pasado, nas residencias de maiores, e continuou con outros profesionais sanitarios e sociosanitarios, maiores de 80 non residentes e profesores. A día de hoxe, administráronse en Galicia máis de 200.000 doses de vacinas contra a COVID, o que supón en torno ao 80 % das doses recibidas desde o Goberno.

APRENDIZAXE E EXPERIENCIA

O último ano de pandemia provocou tamén unha aprendizaxe ás alancadas sobre como enfrontar esta crise sanitaria, tal e como sinalou Juan Gestal, profesor Emérito de Medicina Preventiva e Saúde Pública, quen destacou a experiencia adquirida, desde o punto de vista epidemiolóxico, sobre a transmisión do virus a través de aerosois ou o papel dos asintomáticos.

Gestal tamén apuntou que esta pandemia ensinou a “non menosprezar calquera ameaza”, así como “a necesidade de estar ben preparados”. “Comprobamos que o noso Sistema Nacional de Saúde non é tan bo como pensabamos. Necesita moitas reformas e dotacións. Prometeuse a realización dun Libro Branco cando isto remate. Veremos que se fai”, apostilou.

Ademais, engadiu que a pandemia levou a un cambio moi importante, case “unha revolución”, como é a introdución das vacinas de ARN mensaxeiro, “que son máis rápidas de producir e adaptar aos cambios”. “Estamos a vivir un fito en canto a rapidez de produción das vacinas, e asistindo á primeira campaña de vacinación mundial”, recalcou.

BOA XESTIÓN E ASPECTOS MELLORABLES

Gestal sinalou que en Galicia se fixo unha xestión da pandemia “bastante boa”, con medidas como anticipar o peche na primeira onda, “moi importante para salvar vidas”, todo iso axudado pola dispersión poboacional. “Os datos en comparación con outras Comunidades Autónomas falan por si sós”, aseverou.

Entre os aspectos que destacou positivamente Gestal está a actuación nos centros docentes e nas residencias de maiores, tendo en conta que o modelo destas residencias “non é adecuado para unha pandemia respiratoria na que hai que realizar illamentos”. “Unha vez que pase a pandemia hai que reflexionar sobre como debe ser a atención dos maiores e introducir moitos cambios”, afirmou.

Por contra, entre os aspectos que deberon facerse “moito mellor” para Juan Gestal, están o rastrexo dos contactos e a protección do persoal sanitario.

“MOMENTO DELICADO”

Con respecto ás expectativas de futuro, este experto advertiu de que o actual é “un momento delicado”, en pleno proceso de desescalada con incidencias “aínda moi altas” da enfermidade. A iso súmase o risco dunha posible nova onda pola variante británica, de elevada transmisibilidade e maior letalidade.

“Isto obriga a ser moi prudentes, sobre todo cando temos aí as vacinas, a luz ao final do túnel”, aconsellou, e insistiu na importancia de manter o “esforzo” uns meses, de limitar os encontros e interaccións e extremar as medidas de prevención.

Please wait while you are redirected...or Click Here if you do not want to wait.

RESPOSTAR

Please enter your comment!
Please enter your name here